Χάος: Αντιμέτωποι με την ψευδαίσθηση του ελέγχου
Εκεί κοντά στο 2020 με την αγαπημένη Νάντια, δασκάλα στα μαθήματα εικονογράφησης που έκανα για ένα χρόνο και φίλη πια, αποφασίζουμε να πάρουμε μέρος σε διαγωνισμούς τέχνης. Ένας από αυτούς γινόταν στην Ιταλία και το θέμα του ήταν η λέξη Χάος… Πάνω στην έρευνα που προηγήθηκε, στο υλικό που θα αποτελούσε την βάση της έμπνευσής μας, συνειδητοποίησα ότι η λέξη Χάος είναι ακριβώς η ίδια σε πάρα πολλές γλώσσες σε όλο τον κόσμο. Μπορεί να άλλαζε η ορθογραφία αλλά στην προφορά όλοι καταλαβαίνουμε το νόημα.
Χάος= χαίνω = ανοίγω, χάσκω = κάτι που είναι «ανοιχτό» = Τεράστιο χάσμα = Αβυσσος…
Στην Θεογονία του Ησιόδου, το Χάος είναι η πρωτογενής κατάσταση του Σύμπαντος, δηλαδή ο σκοτεινός, άδειος και αχανής χώρος πριν τη δημιουργία του Κόσμου.
«Αληθινά, πρώτα, πρώτα έγινε το Χάος, αλλά έπειτα η πλατύστηθη Γαία, όλων στέρεη βάση πάντων των αθανάτων που έχουν την κεφαλή του χιονοσκέπαστου Ολύμπου και τα ομιχλώδη Τάρταρα στο βάθος της πλατύδρομης γης, και ο Έροτας που είναι ο πιο ωραίος μέσα στους αθάνατους θεούς, ο λυσομελής, κι όλων των θεών, όλων των ανθρώπων, δαμάζει μες στα στήθη τους τη γνώση και την φρόνιμη βουλή. Κι από το χάος ο Έρεβος και η μαύρη Νύχτα έγιναν…»
Θεογονία… Ένα ποίημα με 1022 εξάμετρα. Αρχίζει με την πρώτη γενιά των θεών, το Χάος, τη Γαία, τον Ουρανό, τους Τιτάνες και καταλήγει στους θεούς του Ολύμπου και την επικράτησή τους. Λέγεται ότι γράφτηκε μετά τα Ομηρικά έπη, τα οποία αποτελούν πηγή του έργου, δηλαδή γύρω στο 1000 με 700 π.Χ.
Χάος… Και μόνο στο άκουσμα της λέξης το νευρικό μας σύστημα τσιτώνει. Γιατί; Γιατί στα κατοπινά χρόνια της αποδόθηκε αρνητική χροιά αφού κατά βάση την ερμηνεύουμε ως σύγχυση και πλήρης αταξία. Αυτό ο νους το μεταφράζει σε έλλειψη ελέγχου. Ο φόβος του δεν ξέρω τι να περιμένω, δεν έχω τον έλεγχο… Και ξεχνάμε ότι στην ουσία ποτέ δεν είχαμε τον έλεγχο. Τον μόνον έλεγχο που μπορούμε να έχουμε είναι πάνω στον ίδιο μας τον εαυτό. Στο πως αντιδρούμε απέναντι σε ανθρώπους, καταστάσεις, κάθε στιγμή. Ο Αριστοτέλης είπε στα Ηθικά Νικομάχεια ότι αυτό προϋποθέτει συνεχή εξάσκηση. Είναι η εξάσκηση στην αρετή. Είναι το πρώτο δελφικό παράγγελμα: Γνώθι σαυτόν
Εάν κάτι έχω κερδίσει στο αυτογνωσιακό μου ταξίδι είναι να μπορώ να αντιλαμβάνομαι νωρίτερα τις παγίδες. Ακόμα και όταν πέφτω μέσα τους, η ερώτηση «τι γίνεται εδώ;» και η απάντηση που προκύπτει με εξελίσσουν παραπέρα στους κύκλους της ζωής. Δίχως αμφιβολία έχουμε μπει σε περίοδο Χάους. Δεν κοιμόμαστε καλά, υπάρχει ένταση και πως να γίνει διαφορετικά αφού ό,τι βγαίνει από τα ΜΜΕ προάγει τον φόβο, είτε φανερά, είτε υπόγεια. Αλλά ο έλεγχος του εαυτού μου σημαίνει ότι τα κλείνω όλα και επιλέγω μια βόλτα στο βουνό ή στη θάλασσα. Και καθώς περπατώ και ηρεμώ με την βοήθεια της Γαίας=γης μπορεί να αρχίσω να σκέφτομαι την αληθινή δόνηση της λέξης Χάος. Μπορεί να «διαβάσω» αλλιώς τα γεγονότα.
Τι καταρρέει και τι θέλει να γεννηθεί; Και όταν κάποιοι μιλούν για νέα τάξη πραγμάτων τι εννοούν; Μήπως προετοιμάζουν νέους τύπους ελέγχου επάνω μας; Μα το μεγαλύτερο δώρο του Θεού είναι η ελεύθερη βούληση. Αυτή καταργεί κάθε έννοια ελέγχου. Μόλις ο νους πάρει άλλη στροφή= τροφή… τα βλέπει όλα αλλιώς… Θα είναι, όμως, στροφή προς τα πάνω ή προς τα κάτω; Η επιλογή είναι δική μας. Στην Θεογονία του Ησιόδου το Χάος είναι η πρωταρχική δύναμη της γέννησης νέων κόσμων, της δημιουργικότητας.
Είναι το κενό. Καμιά φορά κοιτάμε αφηρημένα κάπου και όποιος το παρατηρεί μπορεί να πει: «Τι σκέφτεσαι;» και η απάντηση είναι «Τίποτα». Είναι στ’ αλήθεια τίποτα. Εκείνη ακριβώς τη στιγμή είμαστε ένα κενό δοχείο έτοιμο να δεχθεί τη θεϊκή έμπνευση. Αυτή θα οδηγήσει στην γέννηση μιας άλλης τάξης που και πάλι δεν έχεις τον έλεγχό της παρά μόνο του εαυτού σου, των σκέψεών σου, των δράσεών σου.
Θα πει κανείς, εδώ γίνεται πόλεμος και εσύ μιλάς για ιδέες… Κρατήστε σαν προβληματισμό τα παρακάτω. Και αν πολλοί άνθρωποι επιθυμούν, σκέπτονται, οραματίζονται έναν νέο κόσμο αρνούμενοι να μπουν στη δόνηση του φόβου τι θα γίνει; Και αν αρχίσουν να κάνουν άλλες επιλογές από αυτές που έκαναν μέχρι τώρα; Και αν αρχίσουν να κάνουν κοινότητες αλληλοβοήθειας; Και αν από το εγώ πάνε στο εμείς και συνειδητοποιήσουν ότι όλα αυτά που μας χωρίζουν είναι ανούσια; Και αν αυτό το κάτι που είναι ανοιχτό είναι η ευκαιρία να το γεμίσω με ευλογίες; Και αν επιτέλους αφήσω τον έλεγχο τι θα γίνει; Και αν…; Τι θα συμπλήρωνες εσύ;
Η αναδημοσίευση φωτογραφιών και κειμένων του blog, επιτρέπεται μόνο έπειτα από άδεια του annastories.gr
