
Οικογένεια: Η γενεά του Οίκου
Το Σαββατοκύριακο πήγα να δω την τελευταία ταινία του Τζάρμους «Πατέρας, Μητέρα, Αδερφή, Αδερφός». Τρεις ιστορίες που σε όλους μας θυμίζουν κάποιες καταστάσεις, στιγμές, φάσεις με την οικογένειά μας… Δύο αδέρφια πηγαίνουν να δουν τον πατέρα τους έπειτα από δύο χρόνια και αφότου έχει πεθάνει η μητέρα τους. Αυτή η σιωπή της αμηχανίας είναι πραγματικά εκκωφαντική… Δεν έχουν σχεδόν τίποτα να πουν… Σαν να θέλουν όλοι να τελειώσει επιτέλους αυτή η επίσκεψη και να επιστρέψουν σε αυτό που κάνουν κάθε μέρα. Στην επόμενη ιστορία μια ευκατάστατη ηλικιωμένη μητέρα καλεί τις δύο κόρες της μια φορά τον χρόνο για τσάι. Τότε τις βλέπει και μερικές φορές μιλούν στο τηλέφωνο. Και εδώ εμφανής μια αποξένωση. Ακόμα και στις δυο αδερφές. Αγαπιούνται αλλά σαν κάτι να μην κολλάει πια… Στην τρίτη ιστορία μια νεαρή γυναίκα και ο αδερφός της έχουν μόλις χάσει σε ένα τραγικό δυστύχημα τους αντισυμβατικούς γονείς τους. Πηγαίνουν να δουν για τελευταία φορά το διαμέρισμα που ζούσαν όλοι μαζί. Εδώ υπάρχει επικοινωνία, αγάπη, μοίρασμα πραγματικό. Υπάρχει αδερφική σχέση. Υπάρχει αποδοχή.
Στον αντίποδα των δύο πρώτων ιστοριών ίσως μας έρθει στο μυαλό η υπερπαρέμβαση των ελληνικών οικογενειών στις ζωές των παιδιών τους. Εκεί στο τριώροφο που ζουν όλοι μαζί και όλα μπλέκονται… Κλειδιά, ρόλοι, ισορροπίες… Όπως λέει και ο ιδρυτής της Σχολής Ανάκτησης Χαρισμάτων, Πάνος Τσιμπάκης, στις διαλέξεις του, εδώ στη Γη είμαστε σε ένα μεγάλο σχολείο σχέσεων! Ερχόμαστε για να μάθουμε να συνδεόμαστε, για να μάθουμε να αποδεχόμαστε πρώτα και κύρια τον εαυτό μας και την σκιά του και κατόπιν και όλους τους υπόλοιπους. Σύνδεση= Συν + δέση = Αυτό που μας δένει. Άραγε τι είναι; Η αγάπη; Ή ο πόνος;
Όταν γινόμαστε γονείς ερχόμαστε αντιμέτωποι με την σκιώδη πλευρά της αλήθειας μας περισσότερο από ποτέ. Ο βουδιστής μοναχός Σι Χενγκ Γι είπε σε μια συνέντευξή του: «Ο, τι θεραπεύουμε, ό,τι λύνουμε στις σχέσεις μας με την οικογένειά μας δεν περνά στις επόμενες γενιές. Τα παιδιά δεν θα αντιμετωπίσουν τα ίδια θέματα». Διάβασα πρόσφατα ότι στις ΗΠΑ πολλοί νέοι κόβουν τελείως σχέσεις με τους γονείς και την στενή τους οικογένεια καθώς τις χαρακτηρίζουν τοξικές. Μπορεί να είναι όντως έτσι. Ωστόσο, αρκετοί ψυχοθεραπευτές υποστηρίζουν ότι αυτή η απόλυτη απομάκρυνση δεν λύνει τίποτα και επιπροσθέτως δεν προσφέρει την πολυπόθητη γαλήνη.
Πριν χρόνια οι σχέσεις μου με τον πατέρα μου διαταράχθηκαν. Αποφάσισα τότε να του πω πως νιώθω. Φυσικά δεν ήταν έτοιμος να με ακούσει και έτσι αποφάσισα να απομακρυνθώ για αρκετούς μήνες. Και η αλήθεια είναι ότι ηρεμία ιδιαίτερη δεν είχα. Συχνά σκεφτόμουν «τι ανοησία είναι όλο αυτό…». Μα έπρεπε να βάλω τα όριά μου επιτέλους. Το μόνο που μπορούσα να κάνω ήταν να αρχίσω να εργάζομαι με εμένα σε όλο αυτό. Όταν αφέθηκα να κατανοήσω τον πατέρα, όταν αποδέχθηκα, όταν συγχώρεσα και κυρίως όταν επέλεξα να εστιάσω στο Φως του και όχι στην Σκιά του, μια μετατόπιση συνέβη. Και σε εκείνον και σε εμένα. Σε λίγες μέρες συμπληρώνονται τέσσερα χρόνια από τότε που έφυγε για τις άλλες διαστάσεις του χώρου και του χρόνου και εκεί στα τελευταία 24ωρα ενός ανθρώπου στη Γη εμφανίζεται όλη η ουσία της ύπαρξής μας και δεν είναι άλλη από την Αγάπη.
Μια εκ βαθέων συζήτηση με τα μέλη της βιολογικής οικογένειας ποτέ δεν είναι εύκολη. Έχει ρίσκο γιατί ποτέ δεν είναι σίγουρο ότι θα υπάρξει κατανόηση. Τις περισσότερες φορές δεν υπάρχει. Αλλά υπάρχει και η γραπτή επικοινωνία. Αν δεν μπορείς να τα πεις, γράψε τα ακόμα και αν δεν στείλεις την επιστολή στον παραλήπτη. Το ίδιο κάνει. Νομίζω ότι είναι πολύ σημαντικό η έκφραση των μελών μιας οικογένειας. Πως νιώθουν, τι μπορούν ή δεν μπορούν. Γιατί αν δεν τα πεις, σε τρώνε… Φυσικά, αρκετές φορές χρειάζεται να λάβουμε βοήθεια και καθοδήγηση από έναν επαγγελματία ψυχοθεραπευτή ή όπου μας οδηγήσει το ένστικτό μας.
Ένα βιβλίο για το βράδυ
Αρκετά νέα ζευγάρια σήμερα δεν επιθυμούν να κάνουν παιδιά ή το αναβάλλουν γιατί δεν έχουν τα χρήματα που θα ήθελαν για να μεγαλώσουν ένα παιδί. Σαφέστατα ο οικονομικός παράγοντας παίζει μεγάλο ρόλο όταν υπάρχει η επιθυμία για την δημιουργία μιας νέας οικογένειας. Παρόλα αυτά, προσωπικά έχω καταλήξει πως αυτό που θέλουν τα παιδιά δεν είναι ένα τάμπλετ για να σκρολάρουν και να μην μας απασχολούν, ή ένα ακόμα lego και ένα σωρό παιχνίδια που θα τα βαρεθούν μέσα σε λίγες μέρες. Θέλουν σύνδεση με την δημιουργική και φωτεινή διάσταση του όρου. Θέλουν να νιώθουν ότι είσαι εκεί για αυτά. Θέλουν όρια, θέλουν αγάπη. Και ας κάνεις λάθη. Και ποιος δεν έκανε…
Τα παιδιά θέλουν παιχνίδι, θέλουν μοίρασμα, θέλουν κουβέντα. Μεγαλώνοντας, θέλουν σεβασμό, αποδοχή, επικοινωνία, όχι χειραγώγηση.
Τα Χριστούγεννα σκεφτόμουν να κάνω μια εκδήλωση για «Το Πέταγμα της Άνια» σε ένα βιβλιοπωλείο της γειτονιάς. Η υπεύθυνη μου είπε πως τα τελευταία χρόνια είναι λίγο δύσκολη η κατάσταση με τα παιδικά βιβλία. «Δηλαδή;» την ρώτησα απορημένη. «Να… δεν έρχονται στις παρουσιάσεις ιδιαίτερα και δεν προτιμούν τα μεγάλα βιβλία. Όσο πιο μικρά, τόσο πιο καλά». Όταν την ρώτησα γιατί γίνεται αυτό, μου απάντησε ότι οι γονείς δεν θέλουν να διαβάζουν για πολλή ώρα το βράδυ στα παιδιά τους όταν είναι μεγάλο το βιβλίο και τα παιδιά ζητούν και άλλο…
Δεν θα το κρύψω. Στα αλήθεια εξεπλάγην. Κατανοώ ότι έπειτα από μια κουραστική μέρα οι γονείς θέλουν να ηρεμήσουν, να ξεκουραστούν. Αλλά το να διαβάζεις μια όμορφη ιστορία το βράδυ πριν τον ύπνο των παιδιών δεν προσφέρει ηρεμία; Ποιοτικό χρόνο; Σύνδεση; Όμορφες αναμνήσεις για το παιδί; Επιμόρφωση και διασκέδαση μαζί; Κάτι τόσο ωραίο που θα θυμάται; Και ύστερα, αν είναι μεγάλο το βιβλίο, δεν είναι ανάγκη να το διαβάσεις όλο. Η συνέχεια αύριο για να έχει και κάτι να περιμένει, για να ενεργοποιηθεί η ήδη πλούσια φαντασία των παιδιών. Ή μήπως δεν μπορείς να πεις όχι;
Η γραφούσα ακόμα μαθαίνει στο σχολείο των σχέσεων της Γης. Αυτό δεν θα σταματήσει ποτέ αφού και οι αλλαγές εντός και εκτός μας είναι συνεχείς. Δεν είμαι η ίδια Άννα πριν 20 χρόνια και επιπρόσθετα η επικοινωνία θέλει εργασία συνεχή από όλα τα μέρη. Υπάρχουν φορές που η απομάκρυνση είναι αναγκαία. Μπορεί ακόμα να μένουμε μακριά αλλά η Αγάπη να είναι πάντα εκεί, μέσα στην καρδιά, και όταν συναντιόμαστε να είναι σαν να μην ήμασταν ποτέ μακριά. Μα όταν γίνεται αποξένωση, ειδικά μέσα στην οικογένεια, αλλάζει όλη η εικόνα.
Συνειδητοποιώ ότι αυτό που συχνά ξεχνάμε είναι τι πρόθεση έχουμε προτού επικοινωνήσουμε με κάποιον. Βάζω πρόθεση; Αυτό είναι που λέγεται συνειδητότητα. Μια πρόθεση προτού βγει ο λόγος ίσως κάνει απίστευτη διαφορά και τελικά πιο όμορφες σχέσεις με την γενεά του Οίκου μας και όχι μόνον… Ας θυμόμαστε παράλληλα, ότι επικοινωνία δεν είναι μόνον ο προφορικός λόγος. Είναι και ο γραπτός λόγος και κυρίως τα λόγια του σώματος. Η στάση μας, οι εκφράσεις μας λένε πάρα πολλά για εμάς. Ακόμα και αν νομίζουμε ότι δεν βλέπουμε τα μηνύματα, είναι σίγουρο ότι εσωτερικά τα έχουμε λάβει.
*Η φωτογραφία είναι ελεύθερη δικαιωμάτων από την πλατφόρμα pixabay

