«Όλα ξεκινάνε από τα μικρά και τα καταφρονημένα…»

Ήμουν τριτοετής φοιτήτρια στο τμήμα Επικοινωνίας και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης του Πανεπιστημίου Αθηνών όταν μια μέρα στο μάθημα «Τέχνη και ΜΜΕ», η καθηγήτρια φέρνει τον Αλέκο Φασιανό να μας μιλήσει και να τον γνωρίσουμε. Το θυμάμαι σαν τώρα… Φορούσε μαύρη μπλούζα, μαύρο παντελόνι, μαύρα παπούτσια, κόκκινες κάλτσες και σκούρο μπλε κασκόλ. Σαν τους ήρωες στους πίνακές του. Καθόταν χαλαρά με το ένα πόδι πάνω στο άλλο και μετά τις πρώτες ερωτήσεις της καθηγήτριας άρχισε να μας μιλά για την τέχνη και τη ζωή, τη ζωή και την τέχνη…

«Ο μεγαλύτερος πλούτος είναι να φτιάξεις τον κόσμο σου και να είσαι ικανοποιημένος μέσα σε αυτόν». Τι κουβέντα… Για εμένα όλη αυτή η συνάντηση ήταν μια μαγική στιγμή που ήρθε με μεγάλη συγκίνηση στο μυαλό όταν πριν λίγες μέρες επισκέφθηκα το μουσείο Αλέκος Φασιανός. Ένα διαμαντάκι σε μια γειτονιά της Αθήνας τόσο όμορφη μα και τόσο υποβαθμισμένη και αφημένη στο σήμερα. Το μουσείο στεγάζεται στο κτίριο που διαδέχθηκε το πατρικό σπίτι του Αλέκου Φασιανού, στην οδό Νεοφύτου Μεταξά 15 -προέκταση της Ηπείρου- και λίγα μέτρα από τον σιδηροδρομικό σταθμό της Λιοσίων.

Η μητέρα του ζωγράφου είχε δώσει το νεοκλασσικό στο οποίο μεγάλωσε ως αντιπαροχή για να έχουν τα παιδιά της σπίτι. Ο Αλέκος Φασιανός, επιστρέφοντας από τη Γαλλία, δεν χάρηκε με αυτό που είδε και έτσι, ζήτησε λίγα χρόνια μετά από τον αρχιτέκτονα φίλο του Κυριάκο Κρόκο την αναδιαμόρφωση της πολυκατοικίας. Στο ισόγειο θα υπήρχε ένας μικρός εκθεσιακός χώρος για τα έργα του. Και κάπως έτσι, μέσα στην δεκαετία του 1990 ξεκίνησε το όραμα για το Μουσείο Αλέκος Φασιανός.

Το μουσείο ανοίγει στις 11.00 το πρωί και ήμουν από τους πρώτους επισκέπτες. Τα νεαρά παιδιά που εργάζονται στο μουσείο είναι ευγενέστατα. Ενώ θαυμάζω τους Καφενόβιους στο ισόγειο, μέσα στο μουσείο μπαίνει μια οικογένεια Γερμανών με δυο μικρά παιδιά, ηλικίας 4 και 6 ετών, και τη γιαγιά. Η γιαγιά είναι κοντά στα εγγόνια και τους εξηγεί με μεγάλη αγάπη και ηρεμία τι βλέπουν, που βρίσκονται, τι έκανε ο ζωγράφος. Αμέσως μετά μπαίνει στο μουσείο ένα ζευγάρι Γάλλων. Ο άνδρας με επαγγελματική μηχανή βγάζει με μεγάλη προσοχή και θαυμασμό φωτογραφίες. Η γυναίκα έχει κάτσει να διαβάσει πρώτα το φυλλάδιο με τις πληροφορίες για το μουσείο και τους πίνακες που εκτίθενται.

Στον ημιώροφο, το «ζωγραφείον» όπως το αποκαλούσε ο καλλιτέχνης, είναι ο προσωπικός του χώρος με έπιπλα και αντικείμενα που σχεδίασε ο ίδιος. Γράμματα, εικονογραφήσεις, σημειώματα με σκίτσα, φωτογραφίες, όλα προσεκτικά τοποθετημένα μέσα σε μια προθήκη. Ιδιαίτερη εντύπωση μου έκανε το χειροποίητο εικονοστάσιο με λείψανα αγίων που χάρισε στον Αλέκο Φασιανό ο παππούς του, ο οποίος ήταν παππάς στην εκκλησία του Αγίου Παύλου, αλλά και ο ακάλυπτος της πολυκατοικίας που με ιδιαίτερη ευφυΐα ενσωμάτωσε ο αρχιτέκτονας στον χώρο του μουσείου δίνοντας φως και μια ιδιαίτερη ομορφιά και αίσθηση.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Δεν άντεξα να μην ρωτήσω τους ανθρώπους του μουσείου. «Έρχονται Έλληνες στο μουσείο;». «Έρχονται… αλλά λίγοι… ίσως τα σαββατοκύριακα…» μου απάντησαν με γλυκύτητα είναι η αλήθεια. Οι επισκέπτες στο μουσείο συνέχιζαν να έρχονται και να μιλούν χίλιες διαφορετικές γλώσσες. Δεν θα το κρύψω. Από την μια χάρηκα και από την άλλη στεναχωρήθηκα για εμάς… Πριν λίγα χρόνια σε μια συνάντηση γονέων για ενημέρωση σχετικά με μια εκδρομή των παιδιών μας στη Φλωρεντία, παρακάλεσα να πάνε στο μουσείο να δουν την Αφροδίτη του Μποτιτσέλι από κοντά. Και ενώ οι καθηγητές υποσχέθηκαν να το προσπαθήσουν μια μητέρα φωνάζει:

«Σιγά μη θέλουν να πάνε στο μουσείο… Θα βαρεθούν…»

Καταλαβαίνετε τη σύγκριση; Η Γερμανίδα γιαγιά μαζί με τον πατέρα των παιδιών μετέδιδαν γνώση και αγάπη για το μουσείο και τα εκθέματά του. Βασικά εκπαίδευαν τα παιδιά στο να αγαπούν τον πολιτισμό και να τον επιζητούν. Έτσι «χτίζεται» η αγάπη για τον πολιτισμό, η καλλιέργεια. Όταν μαθαίνεις να εκτιμάς το ωραίο, όταν σέβεσαι την δημιουργικότητα του ανθρώπου, την τέχνη που γεννά, γίνεσαι καλύτερος. Επιζητάς την ομορφιά και δεν συμβιβάζεσαι με την ασχήμια…

Σε ένα χειρόγραφο σημείωμα ο ζωγράφος αποτυπώνει τις σκέψεις του για το τι είναι η έμπνευση:

Σκέψεις σαν αφορισμός

Η αποκάλυψη μιας αλήθειας είναι σαν την επιφοίτηση του αγίου Πνεύματος. Η έμπνευση είναι ένα μυστήριο που εισέρχεται στο πνεύμα σαν ροή σωστή άγνωστου υγρού. Και γι’ αυτό, το έργο τέχνης είναι μοναδικό και ανεπανάληπτο. Ζωγραφίζω ό,τι με αγγίζει, ό,τι αισθάνομαι γύρω από τη ζωή μου, έτσι πολύ απλά. Αγαπώ τους ζωγράφους που έχουν πάθος και απευθύνονται στους ανθρώπους. Μου αρέσει το φως που χαϊδεύει τα πρόσωπα. Τι ποίηση να βλέπεις ένα σώμα να λούζεται από αυτό!»

Ο Αλέκος Φασιανός υποστήριζε ότι όλα ξεκινούν από τα μικρά και τα καταφρονημένα. Ο ίδιος αποτύπωνε εικόνες από την ζωή στη γειτονιά του, εικόνες της Ελλάδας, της ιστορίας, του απέραντου ουρανού και του ανέμου. «Μοντερνισμός είναι να εκφράσεις με τα δικά σου, με τη χώρα σου και τον τόπο όπου μένεις. Νομίζω ότι αυτό είναι το πιο σπουδαίο. Όντας τοπικός περισσότερο, αυτό ενδιαφέρει τον κόσμο, το δικό σου όραμα και όχι αυτό που έχουν κάνει οι άλλοι».

Άραγε, ποιο είναι το δικό μας όραμα; Το μοναδικό, αυθεντικό και ολότελα δικό μας, του καθενός μας ξεχωριστά;

Ίσως το θυμηθείς στο Μουσείο Αλέκου Φασιανού.

Ωράριο λειτουργίας:

Τετάρτη-Παρασκευή 11.00 – 4.00 μ.μ.

Σάββατο –Κυριακή 11.00 – 3.00 μ.μ.

 

Η αναδημοσίευση φωτογραφιών και κειμένων του blog, επιτρέπεται μόνο έπειτα από άδεια του annastories.gr